Japke-d, voorvechtster dan duidelijke taal, heeft er al eens een column over geschreven: duurzame jeukwoorden (of jammerjargon). Ik schaar me achter haar: weg met het jargon. Maar alleen als het kan en als het nuttig is!

Jeukwoorden: van C2C naar triple p

Er zijn genoeg voorbeelden van duurzame jeukwoorden te vinden: cradle 2 cradle (of nog erger, C2C, naast B2C en B2B), adaptatie, BREEAM, circulair en people, planet & profit (de triple p). Wil je dat ik nog even doorga? Oké: downcycling, upcycling, ecocentrisme, green deals, energietransitie en groen (het nieuwe goud). 

Ook (of zelfs) in de ‘duurzame communicatie’ wordt jargon gebruikt, bijvoorbeeld als we het hebben over contentmarketing, ROI’s, warme leads en customer journeys. 

Ik ben overigens sowieso geen fan van onnodig Engels taalgebruik. Of is fan Engels en moet ik supporter zeggen? Hmm… Enthousiasteling?

Meer jeuk: ROI's, leads en journeys

Ik ga de termen hier niet allemaal uitleggen, want daar gaat dit artikel niet over. Mijn punt is dat we die woorden vaak niet hoeven te gebruiken, om twee redenen. 

Allereerst zijn het woorden die worden gebruikt om mee te strooien. Indruk maken met holle termen, een marketingtruc die vaak geen indruk meer maakt (en bovendien niet matcht met de regels van duurzame communicatie – daarover verderop mee).

Ten tweede gebruiken we de woorden in het bijzijn van mensen die geen flauw idee hebben wat ze precies inhouden. Het is vakjargon, en vakjargon is bedoeld voor mensen die er (veel) mee te maken hebben. 

Gewonemensentaal

Het nodeloos gebruiken van jeukwoorden is dus niet nodig, al is het maar omdat het doorgaans niets bijzonders inhoudt. 

De customer journey betekent bijvoorbeeld dat jouw klant centraal staat en dat je met hem of haar meedenkt: welke keuzes komt de klant voor te staan, en hoe kun je daarbij helpen? En warme leads, dat zijn gewoon mensen die al bekend zijn met jouw producten en diensten.

Ook voor duurzame jeukwoorden zijn gangbare synoniemen te bedenken. Klimaatadaptatie houdt namelijk in dat je je aanpast aan het klimaat (en de verandering daarvan), green deals worden gesloten tussen de overheid en bedrijven en contentmarketing is niets anders dan een inhoudelijk verhaal.

jip en janneke

Duurzame communicatie

Als je het over duurzame communicatie hebt, dan is duurzaam jeukjargon sowieso een no go (of is dat ook jargon?). Duurzaam communiceren betekent namelijk een duidelijke boodschap, begrijpelijke taal en zonder vaagheden. 

En dat is nu juist wat jeukjargon wel is: onduidelijk, onbegrijpelijk en vaag. Terwijl dat nergens voor nodig is. Want eenduidig schrijven is misschien lastig , maar zeker niet onmogelijk (en hé, daar heb je tekstschrijvers voor).

duurzame communicatie

Het kan (niet) anders

Toch kan het soms niets anders. Want wat is een ander woord voor duurzaam, dat de lading voldoende dekt maar geen jeukwoord is? Ik heb ernaar gezocht (dat lees je hier) maar nog niet gevonden. 

Bovendien is er een verschil tussen ingeburgerd taalgebruik, jargon en (als overtreffende trap) jeukjargon. De termen duurzaam en duurzaamheid worden weliswaar te pas en te onpas gebruikt, maar ik denk niet dat het (nog) jargon is. 

Overigens denkt Japke-d hier anders over; zij vindt ‘duurzaam’ een leugen. Maar dat is misschien ook gewoon haar vak, schoppen tegen taal(gebruik). 

Is jargon fout?

Bovendien hoeft jargon, zoals ik eerder al aangaf, helemaal niet fout te zijn. Zit je in de duurzame bouw, dan komen termen als BENG, NOM, passief- en actiefhuizen gegarandeerd voorbij. Is dat erg? 

Nee, zolang je het jargon gebruikt bij mensen die bekend zijn met die termen en het zelf ook gebruiken. Het zo raar zijn als ambulancebroeders niet over ‘een prio 1-rit‘ mogen praten, of marketeerd over contentmarketing. 

Duurzaam jeukjargon: wel (te) vermijden, niet (te) voorkomen

Heeft jouw klant echter niets met die termen, maar wil hij gewoon een duurzame woning? Dan moet je de mogelijkheden uitleggen, in gewone taal. Bijvoorbeeld zoals ik dat deed voor een klant van mij.

Kortom, zorg voor een duidelijke tekst die recht doet aan jouw verhaal. Zonder duurzaam jeukjargon als dat in het belang van de lezer is. En het echte duurzame jeukjargon laten we dan over aan de greenwashers.

Wat, weet je niet wat greenwashing is? Pfft! Ken je klassiekers duurzame jeukwoorden.


5 reacties

Beeldend schrijven: 6 tips - Voor Straks | Tekstschrijver duurzaamheid · 5 juni 2019 op 11:19

[…] welzijn, mvo en groen, maar ook circulair, mindful en c2c: het zijn abstracte begrippen, termen vol jargon die weinig tot de verbeelding spreken en waar lezers soms niets mee […]

Het probleem van duurzaamheid (en de oplossing) - Voor Straks | Tekstschrijver duurzaamheid · 24 juni 2019 op 11:36

[…] is bovendien bij uitstek ‘techneutenjargon’. Over het leed dat jargon heet schreef ik eerder al dit artikel. Daarbij is het een natuurkundig concept, en natuurkunde is nu eenmaal niet voor iedereen […]

8 manieren om duurzaamheid leuk te maken - Voor Straks | Tekstschrijver duurzaamheid · 27 juni 2019 op 14:14

[…] Wil je meer weten over jargon en taalgebruik? Lees dan vooral deze twee artikelen over duurzame jeukwoorden en jip-en-janneketaal (weg […]

Wetenschap en duurzaamheidscommunicatie: 10 tips - Voor Straks · 3 juli 2019 op 10:53

[…] Wat ook werkt: geen jammerjargon en jeukwoorden. In dit artikel vertel ik er meer over. […]

Duurzaamheid: een besmet woord? - Voor Straks · 2 augustus 2019 op 07:31

[…] duurzaamheid is -helaas- een besmet woord. Een jeukwoord of jammerjargon, waar ik ook dit artikel al eens over schreef. Daarom is het nóg belangrijker geworden om een eerlijk, goed en overtuigend verhaal te hebben en […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.